Mesane ve Rahim Sarkması

Mesane ve rahim sarkması nedir?

Mesane ve rahim sarkması, leğen kemiği içindeki organları destekleyen pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucunda mesanenin, rahmin veya çevre dokuların aşağı doğru yer değiştirmesiyle ortaya çıkabilen durumlardır. Tıbbi olarak pelvik organ sarkması başlığı altında değerlendirilir.

Mesanenin vajina ön duvarına doğru bombeleşmesine genellikle mesane sarkması veya sistosel adı verilir. Rahmin aşağı doğru yer değiştirmesi ise rahim sarkması olarak tanımlanır. Bazı kişilerde bu durumlar birlikte görülebilir. Şikâyetlerin düzeyi, sarkmanın derecesine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir.

Her sarkma belirti oluşturmayabilir. Bazı kişilerde yalnızca rutin muayene sırasında fark edilirken, bazı kişilerde idrar yapma güçlüğü, idrar kaçırma veya pelvik bölgede dolgunluk hissi görülebilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirme ve uygun yaklaşım için hekime başvurulmalıdır.

Mesane ve rahim sarkmasının belirtileri nelerdir?

Belirtiler tek başına veya bir arada görülebilir. Sık karşılaşılan yakınmalar şunlardır:

• Vajina veya pelvis bölgesinde dolgunluk, baskı ya da aşağı doğru çekilme hissi
• Uzun süre ayakta kalınca veya günün ilerleyen saatlerinde artabilen rahatsızlık
• Öksürme, hapşırma, gülme ya da egzersiz sırasında idrar kaçırma
• Sık idrara çıkma veya ani idrar yapma ihtiyacı
• İdrarı başlatmada zorlanma ya da mesanenin tam boşalmadığı hissi
• İdrar akışında zayıflama veya kesik kesik işeme
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu yakınmaları
• Vajina girişinde ele gelen veya görülebilen bir çıkıntı hissi
• Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya pelvik bölgede ağrı

Bu belirtiler farklı idrar yolu ve pelvik taban sorunlarında da görülebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere bakarak kesin tanı koymak mümkün değildir.

Mesane ve rahim sarkması neden olur?

Pelvik taban dokuları yaşla birlikte zayıflayabilir. Vajinal doğum, doğum sırasında yaşanan zorlanmalar, gebelik, uzun süreli kabızlık ve kronik öksürük de bu dokular üzerinde baskı oluşturabilir. Fazla kilo, ağır kaldırma, tekrarlayan ıkınma ve bazı bağ dokusu özellikleri de risk oluşturabilecek etkenler arasında değerlendirilebilir.

Menopoz döneminde östrojen düzeylerindeki değişiklikler dokuların destek özelliklerini etkileyebilir. Bununla birlikte, sarkma yalnızca ileri yaşta görülen bir durum değildir ve her kişide aynı nedenlerle ortaya çıkmaz. Hekim değerlendirmesi sırasında kişinin doğum öyküsü, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve idrar şikâyetleri birlikte ele alınır.

Tanı nasıl değerlendirilir?

Değerlendirme, öncelikle şikâyetlerin ayrıntılı olarak dinlenmesiyle başlar. İdrar kaçırmanın ne zaman olduğu, idrar yapma sıklığı, mesanenin boşalıp boşalmadığı ve pelvik bölgede baskı hissinin hangi durumlarda arttığı tanı sürecinde önem taşır. Gerekli görülürse kişinin bir süre idrar günlüğü tutması istenebilir.

Fizik muayene ile pelvik taban ve ilgili organların durumu değerlendirilebilir. İdrar tahlili, işeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi veya ultrasonografi gibi incelemeler kişinin bulgularına göre gündeme gelebilir. Her hastada bütün testlerin yapılması gerekmez. İncelemelerin kapsamı, muayene bulgularına ve şikâyetlerin özelliklerine göre belirlenir.

Rahim sarkması ile birlikte kadın hastalıkları ve doğum alanını ilgilendiren bulgular varsa ilgili branşla birlikte değerlendirme yapılması uygun olabilir. Üroloji değerlendirmesi özellikle işeme bozukluğu, idrar kaçırma ve mesanenin boşalmasıyla ilgili yakınmaların anlaşılmasına yardımcı olur.

Tedavi yaklaşımı nasıl belirlenir?

Tedavi, sarkmanın derecesine, belirtilerin günlük yaşama etkisine, kişinin genel sağlık durumuna ve beklentilerine göre planlanır. Belirti oluşturmayan veya hafif yakınmalara yol açan durumlarda düzenli takip ve yaşam tarzı düzenlemeleri yeterli olabilir. Her hastada cerrahi bir işlem gerekmeyebilir.

Yaşam tarzı ve destekleyici yaklaşımlar

Kabızlığın önlenmesi, yeterli sıvı alımının kişiye uygun biçimde düzenlenmesi, ağır kaldırmaktan kaçınma ve kronik öksürüğün değerlendirilmesi pelvik taban üzerindeki yükü azaltmaya yardımcı olabilir. Fazla kilo varsa güvenli ve sürdürülebilir bir planla kilo yönetimi de değerlendirilebilir.

Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler bazı kişilerde destek sağlayabilir. Egzersizlerin doğru kas grubuna ve doğru teknikle yapılması önemlidir. Bu nedenle gerektiğinde pelvik taban konusunda deneyimli bir fizyoterapistten destek alınabilir. Egzersizler her kişide aynı sonucu vermeyebilir ve mevcut yakınmaların nedenini ortaya koymadan başlanması uygun olmayabilir.

Cerrahi dışı seçenekler

Uygun kişilerde vajinal destek sağlayan ve peser adı verilen araçlar değerlendirilebilir. Bu tür seçeneklerin kullanımı öncesinde muayene yapılması, uygun modelin belirlenmesi ve takip planının oluşturulması gerekir. Kullanım sırasında temizlik, kontrol ve olası rahatsızlıklar konusunda hekimin önerilerine uyulmalıdır.

Cerrahi tedavi

Belirgin sarkma, günlük yaşamı etkileyen şikâyetler veya diğer yaklaşımlarla yeterli düzelme sağlanamaması durumunda cerrahi seçenekler görüşülebilir. Cerrahi yöntemin seçimi; sarkmanın hangi organları etkilediğine, idrar şikâyetlerine, kişinin genel sağlık durumuna ve gelecekteki beklentilerine göre değişir.

Her cerrahi işlemde olduğu gibi iyileşme süreci ve olası riskler kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Muayene olmadan belirli bir yöntemin gerekli olduğu veya kesin sonuç sağlayacağı söylenemez. Tedavi seçenekleri, olası yarar ve riskleriyle birlikte hekim tarafından ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır.

Ne zaman hekime başvurulmalıdır?

Vajina girişinde yeni fark edilen bir çıkıntı, giderek artan idrar kaçırma, mesaneyi boşaltamama hissi veya tekrarlayan idrar yolu yakınmaları varsa değerlendirme için randevu alınabilir. İdrarın hiç yapılamaması, idrarda kan görülmesi, ateşle birlikte gelişen idrar şikâyetleri ya da şiddetli ve ani ağrı olması durumunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Mesane ve rahim sarkması, işeme bozukluklarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken bir durum olabilir. Samsun Atakum'da, Mimarsinan Mahallesi Alparslan Blv. No:17 adresinde hizmet veren Dr. Mehmet Çetinkaya'nın üroloji değerlendirmesi sırasında şikâyetleriniz ve uygun inceleme seçenekleri ele alınabilir. Hangi yaklaşımın uygun olduğu, kişisel muayene ve değerlendirme sonrasında belirlenir.

Günlük yaşamda nelere dikkat edilebilir?

• Kabızlığı önlemek için lif içeren beslenme ve kişiye uygun sıvı tüketimi konusunda düzenli bir plan oluşturulabilir.
• Ağır kaldırma ve uzun süreli ıkınma gibi pelvik tabanı zorlayabilecek durumlardan kaçınılabilir.
• Öksürük, alerji veya sigara kullanımı gibi kronik öksürüğe katkıda bulunabilecek durumlar için tıbbi destek alınabilir.
• İdrarı uzun süre tutmaktan veya tuvalette aşırı ıkınmaktan kaçınılabilir.
• Şikâyetlerin ne zaman arttığı ve hangi durumlarla ilişkili olduğu not edilerek muayeneye getirilebilir.

Bu öneriler genel bilgilendirme niteliğindedir ve kişisel tedavi planının yerine geçmez. Mesane ve rahim sarkmasına ilişkin yakınmalarınız varsa bir üroloji hekimiyle görüşmeniz, gerektiğinde ilgili branşlardan destek alınması uygun olur.